آشنایی با دستورات Draft در کتیا

اعمال شیب با ابزارهای Draft در CATIA

دستور Draft در نرم‌افزار CATIA یکی از ابزارهای مهم در محیط طراحی سه‌بعدی (Part Design) است که برای ایجاد زاویه شیب بر روی سطوح جانبی مدل به‌کار می‌رود. آشنایی با دستورات Draft در کتیا به شما کمک میکند با زاویه دهی دقیق دیواره های مدل آن را برای عملیات گوناگونی آماده سازی کنید.

این زاویه معمولاً در فرآیندهای قالب‌سازی تزریقی یا ریخته‌گری ضروری است تا قطعه بتواند به‌راحتی از قالب جدا شود. با استفاده از دستور Draft، طراح می‌تواند سطح یا مجموعه‌ای از سطوح را نسبت به یک محور یا صفحه‌ی مرجع، با زاویه‌ی دلخواه شیب دهد. این دستور نه‌تنها در بهبود قابلیت ساخت قطعه مؤثر است، بلکه از ایجاد نقص‌های تولیدی مانند گیر کردن قطعه در قالب جلوگیری می‌کند. تنظیمات مختلفی در این ابزار وجود دارد که امکان کنترل دقیق زاویه، جهت شیب و نحوه‌ی اتصال سطوح را فراهم می‌سازد.

دستورات Draft شامل سه ابزار است که در جعبه ابزار Dress Up Features قرار گرفته است . در ادامه با این ابزارها آشنا خواهیم شد.

ابزارهای draft در کتیا

دستور Draft Angle در کتیا

این دستور برای شیب‌دار کردن یک یا چند سطح نسبت به یک سطح دیگر به کار می‌رود. به کمک این ابزار میتوان سطوح و دیواره های مدل را نسبت به یک سطح با عنوان سطح مبنا شیب دار کرد.

شکل زیر نتیجه استفاده از ابزار Draft Angle در محیط پارت دیزاین را نشان می دهد.

اعمال شیب با فرمان Draft در کتیا

روش استفاده از ابزار Draft Angle

به منظور استفاده و به کارگیری فرمان Draft Angle  ، شکلی نمونه همانند مدل سه بعدی زیر ایجاد کنید . این مدل صرفا جهت تمرین می باشد و میتواند با ابعاد و اندازه دلخواه شما ترسیم شود. میتوانید برای ایجاد این شکل یه مقطع مستطیلی در اسکچ ترسیم کنید و با ابزار pad به آن حجم دهید.

با ابزار Pad آشنایی ندارید ؟ کلیک کنید

بر روی ابزار Draft Angle در مجموعه ابزارهای Draft در جعبه ابزار Dress-up Features کلیک کنید . بعد از اجرای دستور، پنجره‌ای مشابه شکل زیر باز می‌شود

پنجره ابزار Draft

در این پنجره، پارامترهای زیر قابل تنظیم است:

Draft Type : این پارامتر دارای دو آیکن است:

Constant: اعمال شیب دیواره با زاویه یکنواخت

Variable: اعمال شیب متغیر

Angle: مقدار زاویه شیب که می‌تواند مثبت یا منفی باشد.

Face(s) to Draft: انتخاب سطح یا سطوحی که می‌خواهید شیب‌دار شوند. سطوح انتخاب شده با رنگ قهوه‌ای نمایش داده می‌شوند. در این قسمت امکات انتخاب چند سطح وجود دارد.

Neutral Element: سطحی که نسبت به آن شیب ایجاد می‌شود. این سطح با رنگ آبی تیره نمایش داده می‌شود و خطی بنفش رنگ محل لولا شدن سطح را نشان می‌دهد.

نکته : سطحی که به عنوان Neutral Fiber انتخاب می شود میتواند یک صفحه یا یک وجه از مدل باشد . باید به این نکته توجه کنید که حتما باید سطح مبنا با سطوحی که قصد داریم شیب دار شوند غیر موازی باشند.

با تعریف دیواره های لازم جهت شیب دهی و سطح خنثی به عنوان محل شروع ایجاد شیب پیش نمایشی به صورت شکل زیر ایجاد خواهد شد.

نهایتا مدل به صورت زیر شیب دار خواهد شد.

Propagation: این پارامتر به صورت پیش‌فرض None است ولی در صورت انتخاب حالت Smooth، سطوح مماس بر سطح مبنا نیز به طور خودکار انتخاب شده و باعث ایجاد سطح شیب‌دار نرم می‌شود.

با کلیک بر گزینه More در پنجره Draft Definition ، تعدادی گزینه دیگر نیز به پنجره فرمان Draft نیز اضافه می شود که در ادامه به بررسی این موارد نیز خواهیم پرداخت.

 Parting=  Element: با انتخاب این گزینه ، دیواره از صفحه انتخابی Neutral Element شیب دار می شود به بیان دیگر اعمال شیب از   صفحه‌ای که از وسط سطح قهوه‌ای می‌گذرد و شیب را محدود می‌کند رخ می دهد. با فعال کردن این گزینه مدل نسبت به صفحه ای که انتخاب می شود تفکیک می شود و فقط از صفحه انتخابی در راستای فلش مسیر ایجاد شیب ، دیواره ها شیب دار می شوند.

 Draft both sides: ایجاد شیب از دو طرف به صورت قرینه . در حالت اولیه این گزینه غیر فعال است. برای فعال کردن این گزینه ابتدا لازم است که گزینه Parting = Neutral فعال شود . با فعال کردن این گزینه ، گزینه Draft both sides نیز فعال می شود و این امکان را فراهم میکند که در صورتی که سطح خنثی در موقعیتی ، بین دیواره های مد نظر برای شیب دهی باشد ، شیب از دو طرف ایجاد شود.

Limiting Element: از گزینه Limiting Element برای محدود کردن مقدار شیب در جهت مخالف Parting Element استفاده می‌شود. برای به کار گیری این گزینه کافی است یک صفحه یا سطح را به عنوان المان محدود کننده انتخاب کنیم. شکل زیر نتیجه استفاده از این گزینه را نشان می دهد.

گزینه Limiting element در دستور Draft

 Draft form: انتخاب شکل سطح شیب‌دار به صورت استوانه‌ای (Cone) یا مربعی (Square). در قسمت draft form میتوان یکی از این دو گزینه را به عنوان شکل ایجاد شیب انتخاب کرد.

Selection by neutral face: با فعال کردن این پارامتر، امکان انتخاب Face(s) to draft از بین رفته و با انتخاب سطح مبنا تمامی سطوح متصل به سطح مبنا در ایجاد شیب شرکت می‌کنند. مانند شکل زیر سطح مبنا در قسمت Neutral Elements انتخاب شده است و تمامی سطوح متصل به آن در شیب دهی شرکت کرده اند.

 Pulling Direction: جهت پیکان نارنجی در محیط طراحی نشان دهنده راستای Pulling Direction است که معمولاً عمود بر سطح Neutral Element انتخاب می‌شود.

نکات مهم در دستور Draft Angle

1. زاویه منفی: با اعمال زاویه منفی می‌توان شیب منفی ایجاد کرد. این عمل با کلیک روی پیکان نارنجی رنگ و تغییر جهت آن نیز امکان‌پذیر است
2. Propagation: حالت Smooth باعث ایجاد سطح شیب‌دار نرم می‌شود.
3. Parting=Neutral: با فعال کردن این پارامتر، شیب از وسط و فقط در یک طرف اعمال می‌شود.
4. Surface: در برخی موارد، نرم‌افزار سطحی را پیشنهاد می‌دهد که با استفاده از آن می‌توان به طرح مورد نظر رسید.
5. پیغام خطا: در صورت انتخاب سطح غیر تخت به عنوان Neutral Element، پیغامی مبنی بر عدم امکان تعیین Pulling Direction ظاهر می‌شود.

دستور Draft Reflect Line در کتیا

در صوتی که سطحی به سطح دیگر مماس باشد میتوان به منظور شیب دهی از فرمان Draft Reflect Line استفاده کرد. تصویر زیر حالت ساده از استتفاده از این دستور را نشان میدهد.

دستور Draft reflect Line در کتیا

پس از انتخاب ابزار Draft Reflect Line ، پنجره ابزار زیر باز می شود که در ادامه به شرح گزینه های آن خواهیم پرداخت.

پنجره ابزار draft reflect line

Angle: مقدار زاویه شیب (نمی‌تواند منفی باشد).

Face(s) to draft: در این قسمت برای شیب دار کردن سطح مورد نظر ، خود سطح را انتخاب نمکینیم بلکه سطح گرد شده قطعه را انتاخب میکنیم . با انتخاب سطح گرد شده ، خط بنفش رنگ که نشان دهنده محل شروع شیب است روی مدل ظاهر می شود و با کلیک بر روی گزینه Preview صفحه ای فیروزه ای رنگ که پیش نمایشی از موقعیت شیب است روی مدل ظاهر میگردد.

Pulling Direction: تعیین جهت شیب

Define parting element: این پارامتر که با انتخاب گزینه << More در دسترس است جهت محدود کردن سطح شیب‌دار با یک صفحه به کار گرفته می شود. در صورت مشخص نبودن محدوده شیب ، میتوان از این پارامتر استفاده کرد.

شکل زیر نتیجه استفاده از این گزینه است.

دستور Variable Angle Draft در کتیا

به کمک ابزار Variable Angle Draft برای شیب‌دار کردن سطوح با زاویه‌های متغیر استفاده می‌شود. برای دسترسی به این فرمان دو روش وجود دارد یا استفاده از ابزار Variable Angle Draft ، سومین دستور مجموعه ابزارهای draft یا کلیک بر روی دومین حالت از پنجره ابزار Draft Angle ، هر دو مسیر میتواند برای استفاده از این دستور مورد استفاده قرار بگیرد.

گزینه های این پنجره مشابه ابزار Draft Angle است و از تکرار مجدد آن خود داری میکنیم . درادامه به توضیح پارامترهای جدید این ابزار میپردازیم

Points: بعد از انتخاب سطح و Neutral Element، نقاط سبز رنگی روی شکل ظاهر می‌شوند که با دو بار کلیک بر روی هر یک می‌توان زاویه‌های مختلفی را اعمال کرد.

شکل زیر نتیجه استفاده از فرمان Variable Angle Draft را نشان می دهد.

هومن لادن